Dünya ekonomisi son bir yıldan beri Bitcoin ve bin 700'e yakın benzeri kripto parayı konuşuyor. Geleceğin varlık kıymeti olacağı öngörülen kripto paranın Bursa'da da oldukça meraklısı var. Genç üniversite öğrencisi Mert Şenyüz, bu alanda yatırım yapmak isteyenlere danışmanlık yapıyor. Şenyüz, Bursa'da madencilik olarak adlandırılan kripto para üretimi için toplam 10 milyon dolarlık yatırım yapıldığını söyledi.
Dijital dünyanın hızlı ilerleyişi ekonomi dünyasının başını döndürüyor. Öylesine ilginç buluş ve gelişmeler yaşanıyor ki hızına yetişmek mümkün değil. Bunlardan biri de para mı değer mi varlık mı yada aniden uçup gidecek veri mi olduğuna bir türlü karar verilemeyen Bitcoin yahut doğru adıyla kripto paralar.
Muhafazakar ekonomistlerin temkinli yaklaştığı, Türkçesi gelecekçi olan fütüristlere nazaran ise geleceğin varlığı olarak adlandırılan kripto paralar, geçen yılın başlarında akıl almaz bir biçimde tüm öngörüleri altüst ederek çok yüksek değerlere ulaştı. Sadece oluşan pembe tablo, kısa bir süre sonrasında ortadan kayboldu ve büyük değer kayıpları yaşandı.
Ekonomistlere gore, kripto paralara temkinli yaklaşmakla birlikte görmezlikten de gelinmemeli. Bunu basit para kazanma yolu olarak görenler kaybedecek. Sadece, sistemin işleyişini ve Blockchain'i öğrenmek ve önümüzdeki günlerde belki de sektörler arası değişimde kullanılacak bu gelişmeyi gençlerin öğrenmesi gerekiyor.
Uludağ Üniversitesi İşletme Bölümü son sınıf öğrencisi Mert Şenyüz de bu gençlerden biri. Kripto paranın sistemi ve işleyişi üzerinde kendini geliştirip, ortağı Doğancan Beşkazak ile birlikte yatırım yapmak isteyenlere danışmanlık yapıyor.
Mert Şenyüz'le Blockchain'den Bitcoin'e kripto para madenciliğinden bu değerin Bursa'daki durumuna kadar biroldukça mevzuyu ele aldık.
Peki, nedir bu Bitcoin veya kripto para?
Bitcoin aslında bir veri ve kendine ait bir alt yapısı var. Blockchain de bir veri tabanı demek. Bitcoin'in çığır açmasını da elde eden Blockchain. 2008 yılından beri olan bir teknoloji bu. Buradaki vaka verilerin çok hızlı ve güvenli transferi. Normalde siz verilerinizi server'da depoluyorsanız. Blockchain'deki Bitcoin verilerinde milyonlarca farklı kaynaktan milyonlarca farklı server bağlanabiliyor. Bir merkezi yok. Bilgisayar sisteme bağlandığı zaman veri transferi başlıyor. Bitcoin bulmaya çalışıyor. Güvenliği ve hızlı transferi sağlıyor. Bunun karşılığında Blockchain de ödül olarak Bitcoin veriyor. Bitcoin de arz talebi olan borsası olan para değeri olan dijital kripto para. Kimileri bunu kıymet, kimileri varlık, kimileri de para olarak tanımlıyor.
Patlama hangi yılda gerçekleşti?
2017'nin başlangıcında 800-900 dolarlardaydı. 2017'in sonlarında 19 bin dolarları gördü.
Kripto para üretimi veya madencilik nedir?
Bitcoin üretilebilen bir para birimi ve belirli bir sınırı var. 21 milyon. Buradaki mantık şu; Blockchain diyor ki ben herhangi bir merkeze bağlı olmak istemiyorum. Bundan kaynaklık etmek isteyen kişiler kendi bilgisayarlarını sisteme bağlayıp, veri transferini sağlayarak, sistemin güncellenmesini, veri takibini yapacaklar ben de onun karşılığında onlara işlemci güçlerine göre Bitcoin göndereceğim. İlk başlangıçta Bitcoin çok rahat bulunuyordu. İlk asal sayı işe eşlendiği için sıradan asal sayıları bulmak çok kolaydı. İlerleyen zamanlarda çok daha hızlı arttığı için mikroçip işlemciler bulabiliyor artık. Kentrilyonlarda şu anda. Burada aranıyor. Bunun için gelişti-rilmiş devasa bilgisayarlar var. Mega fabrikalar var. Bu tarz şeylerin tükettiği elektrik Irak'ın kullandığı elektrik ebatlarına ulaşmış durumda. Dünyada bir milyon bilgisayar bu iş için entegre olarak çalışıyor.
Bitcoin üretecek bilgisayar günde ne kadar elektrik harcaması yapıyor?
Bir tane stabil bir cihaz 4 bin dolarlık bir bilgisayardan bahsediyorum. Ayda tüketeceği elektrik Türkiye standartlarında 700 lira. Türkiye'de şu anda Ethereum kazılıyor. Bitcoin kazmak çok kârlı değil. Aletleri çok kompakt . Akımlarda da sorun var. Ama Ethereum ekran kartıyla kazılan bir kripto para. Şu anda Bitcoin nanocipli bilgisayarlarla kazılıyor. Fakat Ethereum evde siz bilgisayar oyunu oynarken bir taraftan da Ethereum üretebiliyorsunuz. 13 bin TL lik bir kurulum yapmış olursanız aylık 500 TL'lik elektrik masrafı olabiliyor. Getirisi yarım Etherium. Bu rakamlar sürekli değişiyor.
Siz ne yapıyorsunuz?
İnsanlar sektörü medyadan takip ediyor. Biz onların paralarına kripto para sektöründe değerlendiriyoruz. İlk başlangıçta olayın felsefesini anlatıyoruz. Günümüzdeki finans borsa mantığından biraz farklı . Regüle edilmemiş bir sektörde çalışıyorsunuz. Normalde finans kuruluşları devlet tarafından denetleniyor ve borsadan örnek vermek gerekirse borsa yüzde 10'la 20 içinde git gel yapabiliyor. Gün sonunda kazananların toplamıyla kaybedenlerin toplamı eşit oluyor ve denge oluşuyor. Burada öyle değil. Bundan kaynaklı bir değişkenlik var.
İnsanlarda da şöyle bir algı var. İnsanlar çok para kazanmış biz de kazanalım. Bilmeden yatırım yapılmasına danışmanlık yapıyoruz. Aşfakat aşfakat anlatıyoruz minimum risk maksimum kazanç . Yavaş yavaş al sata yönlendiriyoruz. İnsanlar tercihlerini yapıyor.
Süreci var. Onları yatırımcıyla beraber takip edi-yoruz. Kripto para danışmanlığı. Yol gösteriyoruz.
